ابن زيد گفت : فرمان رسول بر امّت چنان روان است كه فرمان خداوند بر بنده ( 1 ) . و گفتند : معنى آن است كه ، رسول - عليه السّلام - در امضاى احكام و اقامت حدود و فرمان دادن بر امّت اوليتر است از ( 2 ) ايشان بر خود ، براى آن كه مصالح دينى به آن تعلَّق دارد . و گفتند : براى آن فرمان رسول بر ايشان روانتر است از هواى ايشان ، كه رسول ايشان را با نجات خواند ، و هواى ايشان ايشان را با هلاك خواند . بسّام بن عبد اللَّه گفت : براى آن كه رسول ايشان را از آتش دوزخ برهاند ( 3 ) و نفس ايشان ايشان را از آتش دنيا برهاند . عطا گفت در قراءت عبد اللَّه عبّاس چنين است كه : النّبىّ اولى بالمؤمنين من انفسهم و هو أب لهم ، پيغامبر اوليتر است به مؤمنان و او پدر است ايشان را . گفتند : عمر خطَّاب ( 4 ) بگذشت به غلامى ( 5 ) كه او مصحفى در ( 6 ) كنار نهاده بود و اين آيت مىخواند : ( النبى اولى بالمؤمنين من انفسهم و هو اب لهم ) . عمر گفت : يا غلام ! از مصحف مىخوانى ؟ گفت : آرى . گفت : حكّ كن آن را كه در قرآن نيست . گفت : اين مصحف ابىّ است ( 7 ) . برفت ابىّ را گفت : چرا در مصحف چنين نبشتى ( 8 ) ؟ گفت : آنگه كه شما در بازار ستد و داد ( 9 ) مىكردى همه كار من ( 10 ) مصحف بود و قرآن و علم قرآن طلب كردن . عبد الرّحمن بن ابى عمر ( 11 ) گفت ، رسول - عليه السّلام - گفت : ما من مؤمن الَّا و انا اولى به فى الدّنيا و الاخرة ، هيچ مؤمن نيست و الَّا به او اوليترم در دنيا و آخرت ، و اگر خواهى اين آيت بخوانى : * ( النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ) * ، هر كه از دنيا برود

--> ( 1 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا روان است . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا آن كه . ( 3 ) . آج ، لب : براند . ( 4 ) . اساس رضى اللَّه عنه . ( 5 ) . اساس : بفلان ، به قياس با نسخه آط ، و اتّفاق نسخه بدلها ، تصحيح شد . ( 6 ) . آب ، آج ، لب : مصحف بر ، كا : مصحفى داشت . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها بجز كا عمر . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : نوشتى او . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها بجز آب و كا : استد و داد . ( 10 ) . آط ، آب ، آج ، مش : همّت من ، لب : سخت همّت من ، كا : همت من همه . ( 11 ) . اساس : ابى عمره ، به قياس با نسخه آط ، و اتّفاق نسخه بدلها ، تصحيح شد .